Ev Bakarken 20 Maddelik Yerinde Kontrol Listesi

Gezmeden önce

Ev bakmak, ilk izlenimin en çok yanılttığı işlerden biridir. Yeni boyanmış duvarlar, iyi yerleştirilmiş mobilyalar ve doğru saatte giren güneş, bir dairenin gerçek durumunu kolayca gizler. Bu nedenle her randevuya aynı listeyle gidin ve mümkünse aynı daireyi farklı saatlerde iki kez görün. Yanınıza şunları alın: cep telefonu feneri, su terazisi uygulaması, şarj cihazı (prizleri denemek için), metre ve not defteri.

Yapı ve nem

1. Rutubet ve küf izleri: Dış duvar köşeleri, banyo tavanı, dolap arkaları ve pencere kenarlarını kontrol edin. Taze boya kokusu ile birlikte gelen nem kokusu uyarıcı olmalıdır.
2. Su lekesi geçmişi: Tavanda sarımsı halkalar, kabaran alçı, kalkan süpürgelik. Üst kattan sızıntı geçmişi olup olmadığını yöneticiye sorun.
3. Çatlaklar: Saç çatlağı ile taşıyıcıya işleyen çapraz çatlak farklıdır. Kolon ve kiriş hatlarındaki çatlaklar için mutlaka uzman görüşü alın.
4. Pencere doğraması: Açıp kapatın, contaları elleyin, çift cam olup olmadığını kenar profilinden kontrol edin. Kapalıyken sokak sesinin ne kadar geldiğine dikkat edin.
5. Balkon ve teras yalıtımı: Balkon zemininde birikinti izi, korkuluk demirlerinde pas var mı?

Tesisat

1. Su basıncı: Mutfak ve banyo musluklarını aynı anda açın. Üst katlarda basınç düşüşü sık görülür.
2. Sıcak su süresi: Musluğu açtıktan sonra sıcak suyun kaç saniyede geldiğini sayın.
3. Gider ve tahliye: Lavabo ve duş giderine su boşaltın; yavaş çekiliyorsa tesisatta sorun olabilir.
4. Elektrik tesisatının yaşı: Sigorta kutusunu açın. Eski tip sigortalar, topraksız prizler ve yetersiz hat sayısı tadilat maliyeti demektir.
5. Priz ve anahtarlar: Şarj cihazınızla birkaç prizi deneyin; oda başına priz sayısını not edin.
6. Isıtma sistemi: Kombi ise markası, yaşı ve son bakım tarihi; merkezi ise pay ölçer sistemi ve geçen kışın ortalama faturası.
7. Havalandırma: Banyo ve mutfakta baca ya da aspiratör çıkışı var mı?

Konfor ve yaşam

1. Ses yalıtımı: Bir süre sessiz kalın. Merdiven boşluğu, asansör, komşu televizyonu ve sokak sesi duyuluyor mu?
2. Gün ışığı yönü: Güney ve güneybatı cepheler gün boyu ışık alır; kuzey cephe serin ama karanlıktır. Pusula uygulamasıyla cepheyi not edin.
3. Manzara ve mahremiyet: Karşı binaya olan mesafe, salondan ve yatak odasından görünen alan.
4. Depolama: Gömme dolap, kiler, bodrum depo hakkı ve bunun tapuda eklenti olarak görünüp görünmediği.
5. Ölçüler: Brüt-net farkını sorun ve kendi mobilyanızın sığacağı duvarları metreyle ölçün.

Bina ve çevre

1. Otopark: Kapalı mı açık mı, daire başına kaç yer düşüyor, misafir yeri var mı? Otoparkın tapuda eklenti olup olmadığını sorun.
2. Asansör: Kaç kişilik, son bakım etiketi güncel mi, jeneratör bağlantısı var mı?
3. Aidat kalemleri: Aidatın neleri kapsadığını yazılı isteyin. Kapıcı, güvenlik, havuz, peyzaj, sigorta ve demirbaş fonu ayrı ayrı görünmelidir. Son üç ayın gerçek tahakkuklarını görmek, ilan edilen rakamdan daha güvenilirdir.
4. Ulaşım süresi ölçümü: Evi işe gideceğiniz saatte, sizin kullanacağınız araçla test edin. Sabah 08.30'daki yirmi dakika, öğlen ölçülen yirmi dakikayla aynı değildir.

Sormayı unutmayın

• Bina kaç yılında yapıldı, iskânı var mı?
• Son beş yılda hangi ortak alan yenilemesi yapıldı, planlanan büyük gider var mı?
• Dairede projeye aykırı bir tadilat yapıldı mı?
• Aidat borcu, kat malikleri kararı ya da devam eden bir dava var mı?
• Satıcı neden satıyor ve ilan ne kadar süredir yayında?

Notlarınızı puanlamak

Üçüncü daireden sonra hepsi birbirine karışır; bu yüzden ziyaretten hemen sonra, henüz arabadayken notlarınızı tamamlayın. Basit bir yöntem işe yarar: her başlığa 1 ile 5 arasında puan verin ve sizin için kritik olan üç maddenin puanını iki katına çıkarın. Örneğin ulaşım süresi sizin için belirleyiciyse, o maddedeki 2 puan, mutfak büyüklüğündeki 5 puanı dengelemez.

Puanların yanına bir de maliyet notu ekleyin: bu dairede yaşamaya başlamak için ne kadar harcamanız gerekiyor? Elektrik tesisatı yenilenecek bir daire, ilan fiyatı daha düşük olsa bile toplamda pahalıya gelebilir. Son olarak her ziyaretin ardından üç fotoğraf çekin: sigorta kutusu, banyo tesisatı ve balkondan görünen manzara. Bu üç kare, sonradan hafızanızı en çok tazeleyen ayrıntılardır.

Karar aşaması

Gördüğünüz her daire için listeyi doldurun ve puanlayın. Beğendiğiniz iki daire arasında kaldığınızda, duygusal izlenim yerine tabloyu karşılaştırın. Ciddi bir aday bulduğunuzda ise ikinci ziyareti akşam saatinde, mümkünse hafta sonunda yapın; komşuluk ve gürültü hakkındaki en doğru fikir o saatlerde oluşur. Son adım her zaman aynıdır: teklif vermeden önce tapu kaydını ve yapı belgelerini inceleyin.

Bu liste genel bir rehberdir; her yapı kendi koşullarında değerlendirilmelidir.